Przed nami zakończenie roku szkolnego.  Dużo osób myśli, że fajnym prezentem dla dziecka, a może i całej rodziny byłby pies. Jak sprawdzić, czy faktycznie jesteśmy gotowi na nowego, czworonożnego domownika oraz z czym wiąże się taka decyzja, podpowie Karolina Szczodra, psycholog zwierząt oraz instruktor szkolenia psów.­

PO PIERWSZE – ODPOWIEDZIALNIE
Decyzja o nabyciu psa powinna być przemyślana, nie zaś podjęta pod wpływem impulsu, ponieważ zwierzęta tak samo jak ludzie mają uczucia, emocje. Pies często staje się prezentem dla dziecka, ponieważ większość dzieci marzy o posiadaniu czworonoga. Jednak obowiązki związane z psem, takie jak wychodzenie na spacery, zabawa z czworonogiem, z czasem u dzieci z przyjemności zmieniają się w przykry obowiązek i często wtedy zaczyna się problem. Najczęściej głównym powodem jest brak przewidywania, odpowiedzialności. Należy pamiętać, że posiadanie psa to wielka przyjemność, ale również obowiązek. Musimy przeanalizować, czy mamy czas na zaspokojenie potrzeb psa, środki finansowe, by zapewnić zwierzęciu cykliczne szczepienia, środki przeciw kleszczom, zabiegi pielęgnacyjne, które nie wszystkie możemy wykonać we własnym zakresie. W przypadku problemów behawioralnych może być konieczność skorzystania z fachowej pomocy. Kolejna sprawa, w kontekście zbliżających się wakacji, to nasze wyjazdy, musimy się zastanowić, czy będziemy mogli zabrać psa ze sobą lub czy będziemy mogli go zostawić i zapewnić mu opiekę.

Pies nie lubi zmian

Jeśli już podejmiemy świadomą decyzję o nabyciu czworonoga, musimy wiedzieć, że moment pojawienia się psa w nowym domu, jest dla niego stresujący. Należy mu więc pomóc w aklimatyzacji. Przede wszystkim zapewnić psu ustronne, spokojne miejsce, w którym będzie mógł bezpiecznie wypocząć i gdzie nikt mu nie będzie przeszkadzał. Szczególną  czujność musimy zachować, gdy w domu są dzieci.

Nowy członek rodziny
Pojawienie się noworodka w domu może być dużym zaskoczeniem dla psa, dlatego musimy przygotować go na zmiany w jego uporządkowanym świecie, najlepiej na kilka miesięcy przed pojawieniem się dziecka. Jakość życia psa, gdy w domu pojawia się dziecko, nie może ulec obniżeniu. Pies uczy się na zasadzie skojarzeń i jeśli wywiąże się u psa asocjacja pomiędzy pojawieniem się w domu dziecka, a utratą uwagi opiekuna, może to doprowadzić do sytuacji, że pies będzie traktował dziecko jako konkurenta w dostępie do cennego zasobu, jakim jest uwaga opiekunów. Jeśli chcemy, aby np. pies nie miał wstęp do pokoju dziecka, należy to wypracować wcześniej, nie w momencie, gdy dziecko pojawia się już w domu. Nie należy całkowicie izolować psa od dziecka, wręcz przeciwnie, pies ma prawo poznać i obwąchać nowego członka rodziny i uczestniczyć jako obserwator w karmieniu czy zabawach z maluchem. Bardzo ważnym aspektem przygotowań do pojawienia się dziecka jest przypomnienie psu komend posłuszeństwa lub ich nauka. Podstawowe komendy zapewnią rodzicom większą kontrolę nad psem.

Dziecko i pies
Prawidłowy kontakt dziecka z psem wspomaga jego rozwój emocjonalny i społeczny, uczy wrażliwości i odpowiedzialności. Za właściwe relacje i kontakt dziecka z psem odpowiadają rodzice, których zadaniem jest pilnowanie bezpieczeństwa zarówno dziecka, jak i psa oraz prawidłowych interpretacji zachowań psa. Każdy kontakt dziecka z psem powinien być nadzorowany przez dorosłych, ponieważ nieświadomie – albo świadomie- dziecko może zrobić psu krzywdę. Zachowanie dzieci jest często pobudliwe, ich krzyki, gesty mogą zagrażać psu, a u niektórych mogą wywołać zachowania łowieckie. Często dzieci traktują psy jako maskotki, noszą je na rękach, sadzają na huśtawce, przytrzymują, co może spowodować u takiego psa zmiany w jego psychice, nabywanie negatywnych doświadczeń, które mogą rzutować na przyszłe zachowanie czworonoga. Czasami widzimy, jak np. dziecko ciągnie psa za ogon, a rodzice są zdania, że zwierzę jest potulne i na wszystko pozwala, nie zwracając uwagi na sygnały, które pies wysyła, mające pokazać, że czworonóg znajduje się w poczuciu dyskomfortu. Jest to niedopuszczalne, to w gestii rodziców leży zadbanie, aby te relacje były prawidłowe. Z większości badań wynika, że dzieci są głównym celem ataków i ugryzień przez psy, należą one do grupy ryzyka, gdyż często są pozostawione same z psami i nie rozumieją sygnałów ostrzegawczych wysyłanych przez czworonogi. Psy ”mówią” wyrazem swoich oczu, pyska, całym ciałem, ale nie zawsze są „słyszane”. Jeśli w interakcji dziecka z psem występują u czworonoga takie zachowania jak np. oblizywanie się, ziewanie, mrużenie oczu, odwracanie wzroku, głowy, ciała oznacza to, że ten kontakt powinien się zakończyć. Pies dużo znosi ze strony dzieci, ale może rodzić się w nim frustracja i jest granica, po przekroczeniu której może nastąpić atak na dziecko. Pies poprzez takie zachowanie nie chce skrzywdzić dziecka, chce żeby ta niekomfortowa sytuacja skończyła się. Psy wywołują bardzo pozytywne emocje u większości dzieci, które dążą do bliskiego kontaktu z nimi, są przez najmłodszych często przytulane. Podczas gdy ludzie interpretują przytulanie jako objaw uczuć, psy nie, ograniczenie swobody jest dla wielu psów dyskomfortem. Trzeba również uczyć dzieci odpowiedniego zachowania się w stosunku do biegających luzem psów. Uprzedźmy nasze dziecko, aby w momencie, gdy podchodzi do niego pies, nie krzyczało, nie machało rączkami i na pewno nie zaczynało biec, lecz żeby starało się zachować spokój.

Skąd wziąć psa?
Kiedy podejmiemy decyzję o posiadaniu psa, trzeba zwrócić uwagę na źródło, z którego go bierzemy. W internecie jest mnóstwo ogłoszeń o szczeniętach w atrakcyjnych cenach, ale zdarzają się też niestety pseudohodowle. Warto też wziąć pod uwagę, że wiele czworonogów czeka na swój wymarzony dom w schroniskach i zachęcam, żeby tam się również udać. Psy ze schronisk najczęściej mają już bagaż doświadczeń, często niestety negatywnych i mogą wymagać od opiekuna trochę więcej pracy, trochę więcej cierpliwości i czasu niż pies, który jest tych traumatycznych doświadczeń pozbawiony. Jednak moi kursanci to także psy schroniskowe, które okazują się doskonałymi towarzyszami i świetnie sobie radzą z zadaniami. Wybierając psa często kierujemy się jego wyglądem albo „modą” na daną rasę. Musimy jednak przede wszystkim wziąć pod uwagę użytkowość danej rasy i zastanowić się, czy na pewno będzie to odpowiedni towarzysz  dla nas, czy będziemy w stanie zaspokoić jego potrzeby wynikające z rasy. Uważam też, że nie ma idealnej rasy psa dla dziecka, ponieważ każdy pies może zareagować agresywnie na „pieszczoty” dziecka. Wprawdzie są pewne rasy predysponowane do kontaktu z dziećmi, charakteryzujące się cierpliwością, łagodnym, zrównoważonym usposobieniem, jak np. labrador czy golden retriever. Należy jednak pamiętać, że wybór określonej rasy nie zastąpi prawidłowego wychowania psa i edukacji dziecka w zakresie opieki nad psem.

Rozmawiała Karolina Bajek-Siembit